Türkiye’nin lojistik altyapısında demiryolu taşımacılığının payının artırılması, dış ticaretin çeşitlendirilmesi ve tedarik zincirlerinin daha dayanıklı hale getirilmesi açısından önemli bir fırsat sunuyor. Avrupa ile Asya arasındaki stratejik konumu sayesinde Türkiye, demiryolu taşımacılığında bölgesel bir lojistik merkez olma potansiyelini güçlendiriyor.
Uluslararası taşımacılık ve entegre lojistik çözümleri sunan Lanes Lojistik, Türkiye’de demiryolu lojistiğinin gelişim potansiyelini ve forwarder firmalar açısından ortaya çıkan fırsatları değerlendirdi. Lanes Lojistik Operasyon Direktörü Ali Demircan, demiryolunun yalnızca alternatif bir taşıma modu olarak değil, Türkiye’nin Avrupa ve Asya arasındaki lojistik konumunu güçlendirecek stratejik bir araç olarak ele alınması gerektiğine dikkat çekti.
Türkiye’nin Konumu Demiryoluna Avantaj Sağlıyor
Türkiye’nin Avrupa, Kafkasya, Orta Asya ve Orta Doğu arasında doğal bir geçiş noktası olması, demiryolu taşımacılığının gelişimi açısından önemli avantajlar sunuyor. Özellikle Orta Koridor’un güçlenmesi ve Asya ile Avrupa arasındaki ticaret akışlarının çeşitlenmesi, Türkiye üzerinden gerçekleştirilebilecek demiryolu taşımacılığına yönelik beklentileri artırıyor.
Forwarder firmalar açısından ise demiryolu taşımacılığının gelişmesi, müşterilere daha fazla taşıma alternatifi sunabilme ve farklı taşıma modlarını tek bir operasyon altında birleştirebilme imkânı yaratıyor. Demiryolu, özellikle uzun mesafeli ve düzenli yük akışlarında karayolunu tamamlayan güçlü bir seçenek olarak öne çıkıyor.
Ali Demircan, Türkiye’nin potansiyeline ilişkin değerlendirmesinde, “Türkiye’nin coğrafi konumu, demiryolu lojistiğinde sahip olduğumuz en önemli avantajlardan biri. Ancak bu avantajı gerçek bir rekabet gücüne dönüştürmek için demiryolunu tek başına değil, karayolu ve denizyoluyla entegre çalışan bir lojistik zincirinin parçası olarak değerlendirmemiz gerekiyor” dedi.
Forwarderların Rolü Genişliyor
Demiryolu taşımacılığının yaygınlaşması, forwarder firmaların operasyonel sorumluluklarını da yeniden şekillendiriyor. Yükün yalnızca bir noktadan diğerine taşınmasının ötesinde; çıkış noktasından terminale ulaşım, demiryolu rezervasyonu, vagon veya konteyner planlaması, gümrük süreçleri, aktarma operasyonları ve son kilometre teslimatlarının birlikte yönetilmesi gerekiyor.
Bu noktada forwarderların farklı taşıma modlarını bir araya getiren ve müşterinin ihtiyaçlarına göre uçtan uca çözüm üreten bir yapıya dönüşmesi önem kazanıyor. Özellikle intermodal taşımacılık modellerinde demiryolunun karayolu ile entegre edilmesi, operasyonel esnekliği artırırken taşıma sürelerinin ve maliyetlerin daha etkin yönetilmesine katkı sağlıyor.
Demircan, forwarderların değişen rolüne dikkat çekerek, “Geleceğin forwarder modeli, yalnızca taşıma organizasyonu yapan bir yapıdan çok daha fazlasını ifade ediyor. Müşterinin yükünü hangi rotada, hangi taşıma modlarının kombinasyonuyla ve hangi terminal bağlantıları üzerinden en verimli şekilde taşıyabileceğini analiz eden bir çözüm ortağı olmamız gerekiyor. Demiryolu bu dönüşümün en önemli parçalarından biri olacak” ifadelerini kullandı.
Altyapı ve Terminal Bağlantıları Kritik
Demiryolu lojistiğinin Türkiye’de daha geniş bir kullanım alanına ulaşabilmesi için demiryolu altyapısının yanı sıra terminaller, limanlar ve organize sanayi bölgeleri arasındaki bağlantıların güçlendirilmesi gerekiyor. Yükün fabrikadan terminale, terminalden demiryoluna ve varış noktasında yeniden karayoluna aktarılması sırasında oluşan operasyonel kayıpların azaltılması, demiryolunun rekabetçiliği açısından belirleyici önem taşıyor.
Özellikle liman-demiryolu entegrasyonunun güçlendirilmesi, dış ticaret yüklerinin daha etkin şekilde taşınmasına katkı sağlayabilir. Limanlara doğrudan veya etkin bağlantılar sunan demiryolu hatları, denizyolu ile demiryolunun aynı lojistik zincir içerisinde daha verimli kullanılmasına imkân tanıyor.
Sürdürülebilirlik Beklentisi Demiryolunu Öne Çıkarıyor
Şirketlerin karbon ayak izlerini azaltmaya yönelik hedefleri de demiryolu taşımacılığına olan ilgiyi artıran unsurlar arasında yer alıyor. Özellikle uzun mesafeli taşımalarda demiryolunun daha düşük emisyonlu alternatiflerden biri olması, sürdürülebilir tedarik zinciri stratejilerinin bir parçası olarak değerlendirilmesini sağlıyor.
Lanes Lojistik açısından demiryolunun gelişimini yalnızca çevresel faydalar üzerinden değerlendirmediklerini belirten Demircan, “Sürdürülebilirlik artık lojistik kararlarının tamamında dikkate alınan temel kriterlerden biri. Demiryolu, doğru hat ve operasyon planlamasıyla hem sürdürülebilirlik hedeflerine hem de tedarik zincirlerinin çeşitlendirilmesine katkı sağlayabilir. Burada önemli olan, müşteriye tek bir taşıma modeli sunmak yerine ihtiyaca göre en doğru kombinasyonu oluşturabilmek” dedi.
Türkiye İçin Yeni Lojistik Fırsatlar
Önümüzdeki dönemde Avrupa ile Asya arasındaki ticaret hacminin, tedarik zincirlerinin çeşitlendirilmesine yönelik arayışların ve sürdürülebilir taşımacılık yatırımlarının demiryolu lojistiğine yönelik talebi desteklemesi bekleniyor. Türkiye’nin bu süreçte transit ülke konumunun yanı sıra bölgesel bir lojistik merkez olma hedefini güçlendirmesi, demiryolu taşımacılığının stratejik önemini daha da artırabilir.
Demircan, Türkiye’nin önündeki fırsatı şöyle değerlendirdi: “Demiryolunda önümüzde önemli bir büyüme alanı bulunuyor. Türkiye’nin bu alandaki potansiyelini gerçekleştirebilmesi için altyapı yatırımlarının, terminal bağlantılarının, operasyonel standartların ve özel sektörün çözüm üretme kapasitesinin birlikte gelişmesi gerekiyor. Forwarderlar olarak bizim beklentimiz, demiryolunun lojistik zincirinin tamamlayıcı bir unsuru olmaktan çıkarak daha fazla yükün doğal taşıma seçeneklerinden biri haline gelmesi. Bu dönüşüm, Türkiye’nin bölgesel lojistik merkez olma hedefini de destekleyecektir.”
